پراپ تریدینگ (Prop Trading) چیست؟

خیلی‌ها رویای معامله در بازارهای مالی با سرمایه‌های بزرگ را دارند، اما وقتی پای واقعیت به میان می‌آید، مانع اصلی معمولاً یک چیز است: کمبود سرمایه. تصور کنید استراتژی معاملاتی قابل‌قبولی دارید، در حساب دمو بارها سود گرفته‌اید، اما برای ورود جدی به بازار واقعی، پول کافی در اختیار ندارید.

اینجاست که پراپ تریدینگ (Prop Trading) وارد بازی می‌شود؛ مدلی که در آن با سرمایه شرکت معامله می‌کنید، نه فقط با سرمایه شخصی خودتان.

در سال‌های اخیر شرکت‌هایی به نام پراپ فرم (Prop Firm) به وجود آمده‌اند که به معامله‌گران بااستعداد اجازه می‌دهند بدون داشتن سرمایه زیاد، با پول شرکت معامله کنند و از سود آن سهم ببرند. همین موضوع باعث شده پراپ تریدینگ به یکی از جذاب‌ترین ترندهای بازارهای مالی تبدیل شود؛ هم برای کسانی که تازه‌کار هستند و هم برای حرفه‌ای‌هایی که می‌خواهند حجم معاملات خود را بالا ببرند.

در این مقاله از سایت نوسان بررسی می‌کنیم که پراپ تریدینگ دقیقاً چیست، چگونه کار می‌کند و چه فرصت‌هایی برای تریدرها دارد.

پراپ تریدینگ چیست؟

پراپ تریدینگ مخفف Proprietary Trading است و به معنی معامله با سرمایه شرکت به‌جای سرمایه شخصی است.

در این مدل:

• یک شرکت تأمین سرمایه (پراپ فرم) سرمایهٔ معاملاتی خود را در اختیار شما قرار می‌دهد؛
• شما به‌عنوان پراپ تریدر با آن سرمایه در بازارهایی مثل فارکس، کریپتو، سهام یا فیوچرز معامله می‌کنید؛
• در صورت سودآوری، سود خالص میان شما و شرکت تقسیم می‌شود (مثلاً ۷۰٪ برای تریدر و ۳۰٪ برای شرکت).

به زبان ساده:

در پراپ تریدینگ، شرکت سرمایه را فراهم می‌کند، شما مهارت را وارد بازی می‌کنید؛ اگر نتیجه سودده باشد، هر دو طرف نفع می‌برند.

نقش پراپ فرم در پراپ تریدینگ

پراپ فرم یک شرکت خصوصی است که هدفش جذب تریدرهای سودده و مدیریت سرمایه اختصاصی خودش است.

مسیر معمول کار در اغلب پراپ فرم‌ها این‌طور است:

1. ثبت‌نام در سایت پراپ فرم
2. شرکت در یک یا چند مرحله آزمون ارزیابی (Challenge / Evaluation)
3. رسیدن به هدف سود مشخص، بدون نقض قوانین مدیریت ریسک
4. دریافت حساب واقعی (Funded / Live) و آغاز پراپ تریدینگ با سرمایه شرکت

مثال رایج:

یک حساب ۱۰,۰۰۰ دلاری، هدف سود ۱۰٪ در ۳۰ روز، بدون افت سرمایه بیش از ۵٪.
اگر موفق شوید، به مرحله بعدی یا حساب فاندد می‌رسید.

چرا پراپ تریدینگ محبوب شده است؟

پراپ تریدینگ مسیر جذابی است برای کسانی که دانش و تجربه دارند اما سرمایه کافی ندارند.

مهم‌ترین دلایل محبوبیت این مدل:

• معامله با سرمایه بالا بدون نیاز به سرمایه شخصی سنگین
• امکان کسب درآمد دلاری واقعی (در صورت موفقیت در چالش‌ها)
• تمرین و اجرای مدیریت ریسک در یک چارچوب حرفه‌ای
• ساختن سابقه و رزومه معاملاتی در همکاری با شرکت‌های بین‌المللی یا معتبر

در واقع، پراپ تریدینگ پلی است بین مهارت و سرمایه؛ یعنی اگر مهارت دارید اما پول ندارید، این مدل می‌تواند فاصله بین این دو را پر کند.

پراپ تریدینگ ها چگونه کار می‌کنند؟

مدل فعالیت در پراپ تریدینگ‌ها ساده اما کاملاً ساختارمند است. شرکت‌های تأمین سرمایه ابتدا معامله‌گر را در یک محیط کنترل‌شده ارزیابی می‌کنند تا مطمئن شوند رفتار او در بازار قابل پیش‌بینی و ریسک‌پذیری‌اش منطقی است.
در این مرحله، تریدر معمولاً در یک حساب آزمایشی معامله می‌کند و باید نشان دهد می‌تواند بدون نقض قوانین مدیریت ریسک، به سود مشخصی برسد. پس از عبور موفق از این ارزیابی، حسابی با سرمایه شرکت در اختیار معامله‌گر قرار می‌گیرد.
در نهایت، نسبت تقسیم سود و مسیر رشد سرمایه به سیاست هر شرکت بستگی دارد، اما منطق کلی در همه پراپ‌ها یکسان است: سرمایه از شرکت، مهارت از معامله‌گر.

آزادی عمل در استراتژی

پراپ‌تریدرها در انتخاب استراتژی معاملاتی آزادی عمل دارند؛ چه مبتنی بر تحلیل تکنیکال باشد، چه فاندامنتال یا حتی تحلیل آنچین در بازار رمزارزها.
با این حال، یک خط قرمز در تمام پراپ فرم‌ها مشترک است: مدیریت ریسک.

اگر معامله‌گر از حد ضرر، افت سرمایه یا سایر محدودیت‌های تعریف‌شده عبور کند، دسترسی او به حساب مسدود می‌شود. در واقع، آزادی استراتژی تا جایی معتبر است که سرمایه شرکت در معرض ریسک غیرمنطقی قرار نگیرد.

هزینه ورود به آزمون

بیشتر پراپ تریدینگ‌ها برای ورود به فرآیند ارزیابی، هزینه‌ای دریافت می‌کنند. این هزینه نقش فیلتر دارد و باعث می‌شود فقط معامله‌گران جدی وارد این مسیر شوند.
در برخی شرکت‌ها، در صورت شروع سوددهی در حساب فاندد، این مبلغ به‌صورت کامل یا بخشی از آن بازگردانده می‌شود. با این حال، هزینه ورود باید به‌عنوان بخشی از ریسک اولیه در نظر گرفته شود و نباید نادیده گرفته شود.

محدودیت زمانی

بعضی شرکت‌ها علاوه بر قوانین مالی، محدودیت زمانی نیز دارند. مثلاً پراپ تریدر باید در مدت ۳۰ یا ۶۰ روز به سود برسد. اگر نتواند، همکاری پایان می‌یابد.

انواع مدل‌های پراپ تریدینگ

هر شرکت پراپ ساختار مخصوص خود را دارد اما به‌طور کلی مدل‌های زیر رایج‌اند:

۱. برنامه دو‌مرحله‌ای (Two-Step Evaluation)

رایج‌ترین مدل در شرکت‌های معتبر مانند FTMO.
مرحله اول شامل رسیدن به هدف سود مشخص (مثلاً ۸٪ تا ۱۰٪) با رعایت حد ضرر روزانه و کلی است. در مرحله دوم، تریدر باید عملکرد باثبات خود را تأیید کند. پس از موفقیت، حساب واقعی فعال می‌شود.

۲. برنامه تک‌مرحله‌ای (One-Step Evaluation)

تنها یک آزمون برای اثبات توانایی معامله‌گر وجود دارد. این مدل سریع‌تر است اما قوانین سخت‌گیرانه‌تری دارد.

۳. حساب فوری (Instant Funding)

تریدر بدون آزمون مستقیماً حساب واقعی می‌گیرد، ولی سرمایه اولیه کمتر و کارمزد بیشتر است.

۴. برنامه مقیاس‌پذیر (Scaling Plan)

اگر تریدر عملکرد مثبت خود را در چند ماه حفظ کند، شرکت به تدریج سرمایه بیشتری در اختیار او قرار می‌دهد (مثلاً دو برابر پس از سه ماه سود مستمر).

۵. برنامه چالش توربو (Turbo Challenge)

چالش سریع برای تریدرهایی که نمی‌خواهند ماه‌ها در حساب دمو بمانند. قوانین سخت‌تر است ولی زمان کوتاه‌تر.

دارایی‌های قابل معامله در پراپ تریدینگ ها

هر پراپ تریدینگ بسته به سیاست خود، مجموعه‌ای از بازارها و ابزارهای مالی را برای معامله‌گران ارائه می‌دهد که شامل دارایی‌های متداول و محبوب زیر است:

۱. فارکس (Forex)

• پرمعامله‌ترین بازار در اکثر پراپ فرم‌ها
• جفت‌ارزهای اصلی مثل EUR/USD، GBP/USD، USD/JPY تقریباً همیشه در دسترس‌اند
• بسیاری از پراپ‌ها جفت‌ارزهای کراس و Exotic هم ارائه می‌کنند.

۲. شاخص‌ها (Indices)

• شاخص‌های بزرگ مثل S&P 500، NASDAQ، Dow Jones، DAX در اکثر پراپ فرم‌ها موجود هست.
• تریدرهای روزانه علاقه زیادی به معامله شاخص‌ها دارند چون نقدینگی بالاست.

۳. کالاها (Commodities)

• بیشتر پراپ فرم‌ها امکان معامله روی طلا (XAU/USD) و نفت (WTI/Brent) را میدهند.
• در برخی پراپ‌ها نقره و گاز طبیعی هم موجود است.

۴. ارزهای دیجیتال (Cryptocurrencies)

در بسیاری از پراپ فرم‌های کلاسیک، معاملات ارز دیجیتال به‌صورت محدود ارائه می‌شود و تمرکز اصلی آن‌ها روی بازارهایی مانند فارکس، شاخص‌ها و کالاهاست. در مقابل، برخی شرکت‌ها به‌طور تخصصی به‌عنوان پراپ کریپتو فعالیت می‌کنند و تمرکز کامل آن‌ها روی بازار رمزارزهاست؛ به همین دلیل ساختار قوانین، مدیریت ریسک و شرایط معاملاتی در این پراپ‌ها متفاوت است. اگر تمرکز اصلی شما روی معاملات کریپتو است، بررسی تفاوت میان پراپ‌های کلاسیک و پراپ کریپتو پیش از انتخاب پراپ اهمیت زیادی دارد.

۵. سهام (Stocks)

• برخی پراپ فرم‌های آمریکایی (مثل TopStep یا The Trading Pit) دسترسی به سهام شرکت‌های بزرگ را هم میدهند.
• پراپ فرم‌های اروپایی و ایرانی معمولاً سهام را ارائه نمی‌کنند.

۶. فیوچرز (Futures)

• پراپ فرم‌هایی مثل TopStep در آمریکا روی قراردادهای آتی کالاها و شاخص‌ها تخصص دارند.
• مناسب تریدرهایی که تجربه بازار CME و ابزارهای فیوچرز دارند.

درآمد شرکت‌های پراپ تریدینگ از کجاست؟

برخلاف تصور، شرکت‌های پراپ تریدینگ فقط از باختن تریدرها پول درنمی‌آورند. مدل درآمدی آن‌ها معمولاً ترکیبی است از:

1. هزینه ورود به چالش‌ها (Challenge Fee)

بیشتر پراپ تریدینگ ها برای ورود به مرحله چالش، یک هزینه دریافت می‌کنند. این مبلغ تضمین می‌کند فقط معامله‌گران جدی وارد پروسه شوند. به‌عنوان مثال، شرکت بین المللی FTMO برای شروع چالش، بسته به سطح سرمایه انتخابی، هزینه‌ای بین چند صد تا چند هزار دلار دریافت می‌کند.

2. درصدی از سود معاملات موفق

منبع اصلی درآمد پراپ تریدینگ، درصدی از سود تریدرها است. برای نمونه اگر تقسیم سود ۷۰/۳۰ باشد و معامله‌گر در یک ماه ۱۰,۰۰۰ دلار سود کند، ۷,۰۰۰ دلار به تریدر و ۳,۰۰۰ دلار به شرکت می‌رسد.

3. خدمات آموزشی و ابزارهای تحلیلی

بعضی شرکت‌ها سرویس‌های دیگری هم ارائه می‌دهند:

• پلتفرم‌های پیشرفته معاملاتی
• داده‌های آنالیز بازار
• آموزش‌های تخصصی یا وبینارها

این خدمات یا در قالب اشتراک جداگانه فروخته می‌شوند یا هزینه آن‌ها در همان فی اولیه لحاظ می‌گردد.

4. مدیریت ریسک از طریق قوانین Drawdown

قوانین سخت‌گیرانه (مثل حداکثر ضرر روزانه یا سقف افت سرمایه) به پلتفرم های پراپ تریدینگ کمک می‌کند تا ریسک خود را کاهش دهد. در واقع، احتمال از دست رفتن سرمایه شرکت پایین می‌آید و درآمد شرکت از هزینه آزمون و سهم سود، پایدار می‌ماند.

به زبان ساده،یک پراپ فرم سالم از عملکرد پایدار تریدرها سود می‌برد، نه از این‌که آن‌ها را سریع حذف کند.

پلن‌های سرمایه و سقف مجاز در پراپ تریدینگ

برای درک بهتر ساختار حساب‌ها در پراپ تریدینگ، یک نمای کلی از پلن‌های رایج:

پلن سرمایه اولیه	توضیح معمول در پراپ فرم‌ها	سقف سرمایه در برنامه مقیاس‌گذاری
۵,۰۰۰ دلار	مناسب شروع برای تریدرهای تازه‌کار یا کسانی که می‌خواهند قوانین را تمرین کنند	معمولاً تا ۲۰,۰۰۰ دلار
۱۰,۰۰۰ دلار	یکی از رایج‌ترین پلن‌ها؛ هزینه ورودی نسبتاً کم و قوانین استاندارد دارد	معمولاً تا ۵۰,۰۰۰ دلار
۲۵,۰۰۰ دلار	پلن میانی برای تریدرهای جدی‌تر؛ ریسک و سود متعادل‌تر	معمولاً تا ۱۰۰,۰۰۰ دلار
۵۰,۰۰۰ دلار	محبوب بین تریدرهای حرفه‌ای؛ امکان سودآوری بالا در مدت کوتاه‌تر	معمولاً تا ۲۰۰,۰۰۰ دلار
۱۰۰,۰۰۰ دلار	یکی از پلن‌های بزرگ در اکثر پراپ فرم‌ها؛ برای معامله‌گران باتجربه	معمولاً تا ۴۰۰,۰۰۰ دلار یا بیشتر
۲۰۰,۰۰۰ دلار	حداکثر پلن اولیه در برخی پراپ فرم‌های معتبر	با مقیاس‌گذاری تا ۱,۰۰۰,۰۰۰ یا ۲,۰۰۰,۰۰۰ دلار

این اعداد بین شرکت‌ها متفاوت‌اند؛ مهم‌تر از رقم، واقعی بودن شرایط و قوانین ریسک است.

آیا پراپ تریدینگ قانونی است؟

در کشورهای توسعه‌یافته، پراپ فرم‌ها معمولاً به‌عنوان شرکت خصوصی تأمین سرمایه فعالیت می‌کنند و الزاماً همان مجوزهای سخت‌گیرانهٔ بروکرها را ندارند؛ چون:

• با سرمایه خود شرکت معامله می‌کنند،
• سپردهٔ مستقیم مشتری‌ها را به بازار منتقل نمی‌کنند.

در ایران:

• هنوز چارچوب قانونی مشخصی برای پراپ تریدینگ تعریف نشده است
• بنابراین بررسی سابقه، شفافیت و اعتبار هر شرکت برای یک تریدر ایرانی حیاتی است.

نکته مهم
پراپ فرم‌ها معمولاً خود را از نظر حقوقی اینطور تعریف می‌کنند: «ما سرمایه شخصی شرکت را به معامله‌گر اختصاص می‌دهیم» و این باعث می‌شود زیر چتر قوانین سخت‌گیرانه کارگزاری یا بانکداری قرار نگیرند.

مزایا و معایب پراپ تریدینگ

برای کسی که به دنبال رشد مهارت و درآمد دلاری است، پراپ تریدینگ می‌تواند فرصت جذابی باشد؛ به شرطی که مدیریت ریسک و روانشناسی قوی داشته باشد.

مزایا

• عدم نیاز به سرمایه شخصی بالا (فقط هزینه ورودی چالش)
• امکان کار با حساب‌های بزرگ و پتانسیل سود بیشتر
• دسترسی به ابزارها و زیرساخت حرفه‌ای در برخی شرکت‌ها
• فرصت آموزش، کوچینگ و ساخت رزومه معاملاتی

معایب

• قوانین سخت‌گیرانه در حد ضرر، افت سرمایه و زمان ارزیابی
• فشار روانی بالا به‌خاطر ترس از نقض قانون و از دست دادن حساب فاندد
• رقابت زیاد و سخت بودن قبولی در برخی پراپ‌ها
• ریسک کار با شرکت‌های ضعیف یا نامعتبر
• احتمال افشای بخشی از استراتژی معاملاتی در برخی مدل‌ها

تفاوت پراپ تریدینگ با کپی تریدینگ

برای جلوگیری از سوءتفاهم، این دو مدل را کوتاه مقایسه کنیم:

ویژگی	پراپ تریدینگ	کپی تریدینگ
نقش تریدر	تصمیم‌گیر و مجری اصلی معاملات	دنبال‌کننده استراتژی دیگران
منبع سرمایه	از سمت شرکت تأمین می‌شود	از سرمایه شخصی خود کاربر
مدل درآمد	سهم از سود واقعی حساب فاندد	بسته به عملکرد تریدر مرجع
هدف اصلی	شناسایی و استفاده از تریدرهای حرفه‌ای	ارائه راه ساده برای دنبال‌کردن دیگران

در پراپ تریدینگ خود شما تریدر هستید؛ در کپی تریدینگ استراتژی دیگران را دنبال می‌کنید.

وضعیت پراپ تریدینگ برای ایرانی‌ها

برای معامله‌گران ایرانی، چند نکته کلیدی وجود دارد:

• برخی پراپ فرم‌های بین‌المللی، کاربران ایرانی را به‌طور مستقیم نمی‌پذیرند
• احراز هویت بین‌المللی، آی‌پی ثابت و روش پرداخت مناسب، چالش‌های اصلی‌اند
• در کنار پراپ‌های خارجی، تعداد زیادی پراپ تریدینگ ایرانی نیز ایجاد شده‌اند که هرکدام ریسک‌ها و مزایای خاص خودشان را دارند.

قبل از همکاری:

• حتماً قوانین پذیرش کشور و KYC را بررسی کنید
• وضعیت پرداختی‌ها، تجربه کاربران و شفافیت قراردادها را چک کنید
• اگر پراپ ایرانی است، کیفیت اجرای معاملات و واقعی بودن مدل کسب‌وکار را جدی‌تر بررسی کنید.

برای مقایسه جزئیات پلن‌ها، قوانین و وضعیت فعالیت پراپ فرم‌های ایرانی، مقالهٔ بهترین پراپ تریدینگ ایرانی را از دست ندهید.

جمع‌بندی

پراپ تریدینگ مدلی است که به معامله‌گران مستعد اجازه می‌دهد بدون نیاز به سرمایه شخصی بزرگ، با پشتوانه مالی شرکت‌ها وارد بازارهای مالی شوند.
این مسیر برای کسانی مناسب است که استراتژی مشخص، انضباط معاملاتی و توانایی مدیریت ریسک دارند. در مقابل، معامله‌گری هیجانی یا بدون برنامه معمولاً در این ساختار دوام نمی‌آورد.
اگر مهارت دارید اما سرمایه کافی ندارید، پراپ تریدینگ می‌تواند پلی میان توانایی شما و فرصت‌های واقعی بازار باشد؛ به شرط انتخاب آگاهانه و پایبندی به قوانین.

سوالات متداول درباره پراپ تریدینگ

پراپ تریدینگ چیست؟
مدلی از معامله‌گری است که در آن شرکت، سرمایه خود را در اختیار تریدر قرار می‌دهد و سود خالص میان دو طرف تقسیم می‌شود.

آیا پراپ فرم‌ها معتبر هستند؟
بسیاری از پراپ فرم‌های بین‌المللی معتبرند، اما در کنار آن‌ها نمونه‌های ضعیف یا نامعتبر هم وجود دارد که باید با بررسی دقیق از آن‌ها دوری کرد.

آیا ایرانی‌ها می‌توانند پراپ تریدر شوند؟
بسته به قوانین هر شرکت، محدودیت‌هایی وجود دارد؛ اما با انتخاب درست پراپ خارجی یا ایرانی، امکان فعالیت فراهم است.

سهم تریدر از سود چقدر است؟
معمولاً بین ۵۰ تا ۹۰ درصد، بسته به نوع پلن و سطح حساب.

ریسک مالی پراپ تریدینگ چیست؟
ریسک اصلی معمولاً به هزینه ورود چالش محدود می‌شود، اما انتخاب پراپ نامعتبر می‌تواند باعث از دست رفتن زمان و سود شود.